Knieklachten

Geschreven door Daan Lansdorp, fysiotherapeut en eigenaar van FysioGrow.

Heb jij pijn in je knie tijdens dagelijkse activiteiten zoals traplopen, hurken, fietsen of hardlopen? Beperkt het je in werk, sport of de dingen die je het liefste doet? Stel je voor dat je weer kunt bewegen zonder steeds te denken aan je knie.

Bij FysioGrow in Rijswijk en Den Haag zien we dagelijks mensen met knieklachten: van runnersknee tot meniscusletsel, en van patellofemorale pijn tot artrose. Op deze pagina lees je waar deze klachten vandaan kunnen komen en wat we er samen aan kunnen doen.

Symptomen van kniepijn

Knieklachten kunnen zich op verschillende manieren laten zien. De locatie van de pijn zegt vaak iets over de oorzaak. Naast de pijn zelf kun je last hebben van deze symptomen:

• Pijn aan de binnenkant, buitenkant, voor- of achterzijde van de knie
• De knie niet meer volledig kunnen strekken of buigen
• Zwakte of een instabiel gevoel, het idee dat de knie ‘doorzakt’
• Zwelling, roodheid of warmte rondom de knie 
• Stijfheid bij opstarten na lang zitten of liggen
• Een knarsend, knappend of klikkend geluid bij beweging
• Pijn bij traplopen, hurken, fietsen of opstaan uit een lage stoel
• Een blokkerend gevoel waarbij de knie even vastloopt

In het beginstadium voel je vaak alleen pijn bij beweging. In een later stadium kan de pijn ook in rust aanwezig zijn. Hoe eerder we erbij zijn, hoe groter de kans dat we de klachten blijvend kunnen oplossen.

Oorzaken van kniepijn

Kniepijn kan verschillende oorzaken hebben. Denk hierbij aan acute blessures, problemen in de bewegingsketen waarbij spieren, banden en botten niet goed met elkaar samenwerken, langdurige overbelasting of artrose. Deze oorzaken geven allemaal een pijnsignaal door via het centraal zenuwstelsel.

Als het zenuwstelsel een probleem of schade aan het lichaam denkt te zien, zal het proberen het probleem niet groter te laten worden. Dat doet het door een pijnsignaal te geven. Dat signaal heeft dus eigenlijk een goede reden. In plaats van het signaal ‘plat te spuiten’ met een pijnstiller, kunnen we ook op zoek gaan naar de oorzaak van het probleem. Als je die aanpakt, is er een goede kans dat de pijn permanent verdwijnt, zonder dat je afhankelijk hoeft te worden van pijnmedicatie.

De meest voorkomende oorzaken van kniepijn:

• Kruisbandletsel: een gedeeltelijke of volledige scheur in de voorste of achterste kruisband, vaak na een draaibeweging tijdens sport.
• Meniscusletsel: het taaie kraakbeen van de meniscus werkt als een schokdemper tussen scheenbeen en dijbeen, en kan scheuren door een verkeerde draai of door slijtage.
• Botbreuk: meestal na een botsing of valpartij, vaker bij mensen op leeftijd door osteoporose (lagere botdichtheid).
• Kniebursitis: een ontsteking van een bursa, het vochtzakje dat zorgt voor soepele glijding van pezen en banden rond het gewricht.
• Patellofemoraal pijnsyndroom: een te hoge spanning op en rondom de knieschijf, vaak door spierdisbalans of veranderde belasting.
• Patellaire tendinitis (jumpersknee): een ontsteking van de pees onder de knieschijf, veel gezien bij springsporters, hardlopers en fietsers.
• Iliotibiaal frictiesyndroom (runnersknee): irritatie van de peesplaat aan de buitenzijde van het been die aanhecht op de knie.
• Artrose: geleidelijke achteruitgang van het kraakbeen in de knie, een proces dat bij iedereen voorkomt maar soms voor vervelende klachten zorgt.

Er zijn nog meer mogelijke oorzaken; tijdens het onderzoek brengen we precies in kaart welke factoren bij jouw klachten een rol spelen. Soms blijft de pijn bestaan, ook al lijkt de acute oorzaak door het lichaam genezen. Dat kan komen doordat het lichaam compensatiestrategieën heeft ontwikkeld om door te kunnen bewegen. Op de langere termijn kan dat compenseren juist voor overbelasting zorgen in andere delen van het lichaam, zoals de heup, het bekken of de andere knie.

Na een letsel kunnen er ook nog spieren blijven aanspannen, ter bescherming, wat voor stijfheid en aanhoudende pijn zorgt. Daarnaast spelen leefstijlfactoren mee: stress, slaaptekort en weinig beweging maken het zenuwstelsel gevoeliger voor pijnsignalen, waardoor klachten langer kunnen aanhouden dan op basis van het weefselherstel verwacht zou worden. Door deze factoren in het onderzoek mee te nemen, kunnen we ze gericht aanpakken.

Behandeling van kniepijn

Nadat we erachter zijn gekomen wat de oorzaken van jouw klachten zijn, stellen we samen een behandelplan op. We kijken niet alleen naar de knie zelf, maar naar de hele bewegingsketen: heup, enkel, romp en de manier waarop je beweegt.

Eerst proberen we al het spierweefsel, bindweefsel en de gewrichten los van elkaar weer goed te laten functioneren. Soms zit er nog een te hoge spanning in het weefsel, en moet dit eerst behandeld worden. Dit doen we hands-on op de behandelbank met technieken zoals triggerpoint-therapie, mobilisaties en, waar nodig, dry needling. Nadat het weefsel is behandeld, kan er direct meer kracht worden geleverd en neemt de beweeglijkheid toe.

Daarna leren we het lichaam om alle weefsels weer goed te laten samenwerken. Op de juiste momenten moeten alle onderdelen hun werk doen zoals het hoort. Tijdens het lopen raakt jouw voet de grond; daardoor komt jouw lichaamsgewicht op het been te staan, en moet dat gewicht eerlijk verdeeld worden. Als er te weinig activiteit in bijvoorbeeld de bilspieren zit, zal de kracht toch een weg zoeken door het been. Dat kan zorgen voor een veel te hoge aanspanning van de spieren rondom de knie, met op lange termijn pijnklachten als gevolg.

Door tijdens het oefenprogramma het lichaam weer te leren om kracht eerlijk te verdelen in het been, pakken we de oorzaak van de klachten aan. We werken met een opbouwend programma: van eenvoudige basisoefeningen naar functionele bewegingen die aansluiten bij jouw dagelijkse activiteiten of sport.

Het aantal behandelingen hangt af van de klacht. Bij overbelastingsklachten zoals een runnersknee of patellofemorale pijn zien we vaak binnen zes tot acht weken duidelijk resultaat. Bij grotere letsels zoals een kruisbandscheur of na een knieoperatie duurt het herstel langer, omdat het natuurlijke genezingsproces hierbij veel invloed heeft. We stemmen het tempo altijd af op wat jouw lichaam aankan.

Wil jij van je pijn af, een goed onderzoek laten doen waar je klachten vandaan komen, en weer beter, langer en soepeler kunnen bewegen? Maak dan een afspraak en kom langs in onze praktijk in Rijswijk of Den Haag. Wil je eerst meer informatie? Klik op het WhatsApp-icoontje, dan beantwoord ik je vragen graag.

Veelgestelde vragen over knieklachten

Hoe lang duurt het voordat ik weer pijnvrij kan sporten?

Dat hangt sterk af van de oorzaak. Bij overbelastingsklachten zoals een runnersknee of patellofemorale pijn zien we vaak binnen zes tot acht weken duidelijke vooruitgang. Bij meniscusletsel of na een kruisbandoperatie kan het herstel drie tot negen maanden duren. We bouwen de belasting altijd stapsgewijs op, zodat je veilig terugkeert naar je sport zonder risico op terugval.

Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig?

Nee, voor fysiotherapie heb je geen verwijzing nodig. Je kunt direct een afspraak bij ons maken via de website of telefonisch. Bij specifieke aandoeningen die onder bijzondere zorg vallen, bijvoorbeeld na een knieoperatie via een chronische lijst-indicatie, kan een verwijzing wel nodig zijn voor de vergoeding. Daar kijken we samen naar tijdens het eerste contact.

Wordt fysiotherapie bij knieklachten vergoed?

Fysiotherapie wordt in veel gevallen vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Het aantal behandelingen per jaar verschilt per polis. Voor specifieke knieaandoeningen die op de chronische lijst staan, zoals na een totale knieprothese, regelt de basisverzekering vergoeding vanaf de 21e behandeling. Raadpleeg je polisvoorwaarden of neem contact op met je zorgverzekeraar voor specifieke informatie.

Wat kan ik zelf doen in afwachting van de eerste afspraak?

Blijf in beweging, maar vermijd activiteiten die de pijn duidelijk verergeren. Volledige rust is bij de meeste knieklachten niet nodig en vaak zelfs ongunstig. Probeer de knie regelmatig te bewegen binnen een pijnvrije range. Bij zwelling kan koelen, tien tot vijftien minuten een paar keer per dag, verlichting geven. Vermijd het zwaar belasten van een acuut pijnlijke knie en let op een goede balans tussen activiteit en rust.

Welke oefeningen zijn goed bij knieklachten?

Welke oefeningen geschikt zijn, hangt af van de specifieke oorzaak. In het algemeen zijn versterkende oefeningen voor de bovenbeen- en bilspieren bij veel knieklachten waardevol, omdat een goede heup- en bilspierfunctie de belasting op de knie sterk vermindert. Fietsen op een hometrainer en zwemmen zijn vaak goed te verdragen. Tijdens het onderzoek stellen we een persoonlijk oefenprogramma op, afgestemd op jouw klacht en doelen.

Wanneer is een operatie noodzakelijk?

In de meeste gevallen is een operatie niet nodig. Zelfs bij meniscusletsel en gedeeltelijke kruisbandletsels blijkt fysiotherapie vaak even effectief als opereren, met minder risico’s. Een operatie wordt vooral overwogen bij ernstige instabiliteit, een blokkerende knie, of wanneer conservatieve behandeling onvoldoende resultaat geeft. We werken nauw samen met orthopeden in de regio en kunnen je waar nodig adviseren over verwijzing.