Elleboogklachten

Geschreven door Daan Lansdorp, fysiotherapeut en eigenaar van FysioGrow.

Heb jij last van je elleboog bij het tillen, tikken op een toetsenbord, openen van een pot, of na een rondje tennis of squash? Beperkt het je in werk, sport of de dingen die je het liefste doet? Stel je voor dat je weer kunt bewegen zonder steeds te denken aan je elleboog.

Ik wil graag vertellen waar elleboogpijn vandaan kan komen en wat je er aan kunt doen. Lees verder om meer te weten te komen!

Symptomen van elleboogpijn

Elleboogklachten kunnen zich op verschillende manieren laten zien. Hierover lees je straks meer. Naast de pijn zelf kun je last hebben van deze symptomen:

• Pijn aan de buitenkant van de elleboog (vaak bij tennis elleboog)
• Pijn aan de binnenkant van de elleboog (vaak bij golfers elleboog)
• Pijn die uitstraalt naar de onderarm, pols of vingers
• Krachtsverlies in hand of onderarm bij grijpen, tillen of knijpen
• Stijfheid ’s ochtends of na lang rust nemen van de arm
• Beperking bij het volledig strekken of buigen van de elleboog
• Tintelingen of een doof gevoel in vingers (vooral pink en ringvinger bij zenuwklachten)
• Een zwelling of warm aanvoelend gebied bij de punt van de elleboog

Oorzaken van elleboogpijn

Elleboogpijn kan verschillende oorzaken hebben. Denk hierbij aan een acute verkeerde beweging, langdurige overbelasting bij werk of sport, een val op de arm, een verkeerde grip of techniek bij sport, of irritatie van een zenuw die door de elleboog loopt. Deze oorzaken geven allemaal een pijnsignaal door aan het centraal zenuwstelsel.

Als het zenuwstelsel een probleem of schade aan het lichaam denkt te zien, zal het proberen het probleem niet groter te laten worden. Dit doet het door het geven van een pijnsignaal. Dit pijnsignaal heeft dus eigenlijk een hele goede reden!

In plaats van het signaal ‘plat te spuiten’ met een pijnstiller, kunnen we ook opzoek gaan naar de oorzaak van het probleem. Als je dit namelijk aanpakt heb je een goede kans dat de pijn permanent verdwijnt. Zonder dat je afhankelijk hoeft te worden van pijnmedicatie.

De meest voorkomende oorzaken waar elleboogpijn vandaan kan komen:

• Tennis elleboog (epicondylitis lateralis, ook tennis elbow). Een irritatie van de pezen aan de buitenkant van de elleboog, vaak door overbelasting bij grijpen, schroeven of repeterend muis- en toetsenbordwerk. Komt ook voor bij mensen die nooit tennissen.
• Golfers elleboog (epicondylitis medialis, ook golfers elbow). Een irritatie van de pezen aan de binnenkant van de elleboog, vaak door werpbewegingen, krachtige grijpacties of zware tilarbeid.
• Bursitis olecrani. Een ontsteking van het slijmbeursje bij de punt van de elleboog, vaak met zichtbare zwelling en pijn bij steunen op de elleboog.
• Cubital tunnel syndroom. Beknelling van de zenuw die langs de binnenkant van de elleboog loopt, vaak met tintelingen in pink en ringvinger en krachtsverlies in de hand.
• Triceps- of bicepstendinopathie. Een irritatie van de aanhechting van de triceps (achterkant) of biceps (voorkant) aan de elleboog, meestal door overbelasting bij krachtsport.
• Posterior impingement. Inklemming achterin het gewricht bij maximaal strekken, vaak bij werpsporters en bodybuilders.
• Pronator teres syndroom. Beknelling van de mediane zenuw in de onderarm, met pijn aan de binnenkant van de elleboog en uitval in de duim, wijs- en middelvinger.
• Compensatie vanuit de nek, schouder of pols. Een verminderde stabiliteit hoger of lager in de keten zorgt vaak voor structurele overbelasting van de pezen rond de elleboog.

Er zijn nog meer mogelijke oorzaken, hier komen we achter tijdens het onderzoek. Bij meer algemene pijnklachten die je elders in het lichaam ervaart, lees je daar meer over.

Soms blijft de pijn bestaan, ook al lijkt de acute oorzaak door het lichaam genezen. Hier kunnen verschillende redenen voor bestaan. Zo kan het lichaam compensatie-strategieën hebben ontwikkeld, zodat je toch kunt blijven bewegen. Op de langere termijn kan dat compenseren juist voor overbelasting zorgen in andere delen van het lichaam, vaak in de schouder, de nek of de pols. Na een elleboogepisode kunnen er ook spieren blijven aanspannen, ter bescherming. Dit beschermend aanspannen kan zelf voor stijfheid en pijn zorgen, ook als de oorspronkelijke oorzaak allang weg is.

Ook stress en spanning kunnen een rol spelen. Een hoog spanningsniveau geeft vaak een verhoogde tonus van de onderarmspieren, en mensen met klachten neigen onbewust harder te knijpen tijdens het werken. Dat versterkt de overbelasting van de pezen rond de elleboog. Bij het onderzoek kijken we daarom breed, niet alleen naar de elleboog zelf.

Behandeling van elleboogpijn

Nadat we erachter zijn gekomen wat de oorzaken van jouw klachten zijn, stellen we een behandelplan op. Eerst proberen we al het spierweefsel, bindweefsel en de gewrichten los van elkaar weer goed te laten functioneren.

Soms zit er nog een te hoge spanning in de onderarmspieren of het bindweefsel rondom de elleboog, en moet dit eerst worden behandeld. Dit doen we op de behandelbank. Nadat het weefsel behandeld is, kan er direct meer kracht worden geleverd en neemt de beweeglijkheid toe.

Bij tennis elleboog en golfers elleboog is gerichte oefentherapie het belangrijkste onderdeel van de behandeling. Specifiek werken we met gedoseerde, langzaam zwaarder wordende belasting van de pees. Dit principe (heavy slow resistance training) zorgt dat de pees zich aanpast en sterker wordt, in plaats van dat we alleen rusten en hopen dat de pijn vanzelf verdwijnt.

Daarnaast leren we het lichaam weer om alle weefsels goed te laten samenwerken. Op de juiste momenten moeten alle onderdelen hun werk doen zoals het hoort. Bijvoorbeeld: bij elke beweging waarbij je iets vastpakt of optilt, zou je schouderblad als stabiel platform moeten dienen. Als je schouderblad slecht aanstuurt en wegklapt, moet de onderarm de hele kracht alleen leveren. Dat lijkt per beweging onschuldig, maar over honderden grijpacties per dag wordt het een continue overbelasting van de pezen rond de elleboog. De pijn voel je in de elleboog, terwijl de oorzaak hoger op zit in de keten.

Doordat we tijdens het oefenprogramma het lichaam weer leren om kracht eerlijk te verdelen door de hele keten, pakken we de oorzaak van de klachten aan!

Het aantal behandelingen is afhankelijk van de klacht. Een tennis elleboog of golfers elleboog reageert vaak geleidelijk op een goed opgebouwd belastingsprogramma, met duidelijke verbetering binnen acht tot twaalf weken en volledig herstel in drie tot zes maanden. Bij een bursitis olecrani gaat het sneller. Bij zenuwbeknelling zoals het cubital tunnel syndroom hangt het verloop af van hoe lang de zenuw onder druk heeft gestaan en welke aanpassingen mogelijk zijn in werk of slaaphouding.

Wil jij van je pijn af? Een goed onderzoek laten doen waar je klachten vandaan komen? Weer beter, langer en soepeler kunnen bewegen? Maak dan nu een afspraak en kom eens langs bij FysioGrow in Rijswijk of Den Haag! Als je eerst nog meer informatie wilt, klik dan op het Whatsapp icoontje. Dan beantwoord ik ze graag voor je.

Veelgestelde vragen over elleboogpijn

Wanneer moet ik met elleboogpijn naar de fysiotherapeut?

Bij elleboogpijn die langer dan twee weken aanhoudt, bij telkens terugkerende klachten, bij krachtsverlies in de hand, of bij tintelingen die uitstralen naar de vingers. Ook als de pijn je werk of sport beperkt is een afspraak verstandig. Bij een acute trauma met een zichtbare misvorming, niet kunnen buigen of strekken, of pijn met koorts ga je direct naar de huisarts.

Hoe lang duurt tennis elleboog?

Een tennis elleboog herstelt zonder behandeling vaak vanzelf binnen zes tot twaalf maanden, maar dat is een lange tijd om mee rond te lopen. Met gerichte oefentherapie zien we duidelijke verbetering binnen acht tot twaalf weken en volledig herstel meestal binnen drie tot zes maanden. De pees moet weer leren belasting te dragen, en dat vraagt geleidelijk opbouwen, niet alleen rusten.

Helpt een tennis elleboog brace?

Een brace kan tijdelijk de symptomen verminderen door de trekkracht op de aanhechting te verschuiven, maar lost de onderliggende oorzaak niet op. Dragen tijdens specifieke belasting (zoals een dag intensief klussen) kan zinvol zijn, maar continu dragen leidt vaak tot verzwakking van de onderarmspieren en uitstel van het echte herstelproces. Oefentherapie is de eerste keuze.

Wat kan ik zelf doen bij elleboogpijn?

Pas tijdelijk de belasting aan: vermijd repeterende grijpacties die de pijn uitlokken en bekijk je werkplek-ergonomie. Een muisarm-vriendelijke muis, hoogte-verstelbaar bureau en regelmatige micropauzes helpen. Volledig stilhouden van de arm is meestal niet de oplossing: licht doseren van pees-belasting versnelt het herstel. Bij forse zwelling rond de elleboogpunt kan kortdurend koelen helpen.

Moet ik stoppen met sporten of werken bij tennis elleboog?

Niet per definitie. Bij forse pijn kan kortdurend rust en aanpassing van techniek of grip nodig zijn, maar volledig stoppen vertraagt vaak juist het herstel. Tijdens het traject kunnen we kijken welke belasting de pees op dit moment goed verdraagt en welke aanpassingen in techniek, grip of ergonomie de overbelasting wegnemen, zodat je in aangepaste vorm kunt blijven sporten.

Wanneer is een operatie nodig?

Bij tennis elleboog en golfers elleboog geldt dat in veel gevallen geen operatie nodig is, mits het traject van oefentherapie en belasting-aanpassing goed wordt doorlopen. Pas bij langdurig falen na zes tot twaalf maanden goede conservatieve behandeling wordt soms een operatie overwogen. Bij een ernstig cubital tunnel syndroom met blijvende uitval of bij sommige peesrupturen kan operatie eerder aan de orde zijn.