Geschreven door Daan Lansdorp, fysiotherapeut en eigenaar van FysioGrow
Bijna elke week zit er iemand tegenover me die het eerst wil weten voordat we over behandelen praten: is dit gevaarlijk?
Meestal is het een vrouw, vaak na een bevalling of een val op de trap. Ze heeft al maanden pijn bij het zitten, heeft ’s avonds gegoogeld en is bij woorden als “tumor” en “zenuwschade” uitgekomen. Soms heeft ze al twee keer een kussen met een gat erin gekocht. De angst is dan vaak groter dan de pijn.
Het eerlijke antwoord: in de overgrote meerderheid van de gevallen is stuitpijn niet gevaarlijk. Het is wel hardnekkig, en dat maakt mensen onzeker. Pijn die maanden blijft, voelt als iets ernstigs. Bij het stuitje is dat zelden zo.
Waar stuitpijn meestal vandaan komt
Het stuitje is een klein botje onderaan je wervelkolom, met gewrichtjes, banden en spieren eromheen. Als daar iets geïrriteerd raakt, voel je dat bij elke keer dat je gaat zitten. De oorzaken die ik in de praktijk het vaakst zie:
- een val op je billen, ook als die al maanden of jaren geleden is
- een bevalling, waarbij het stuitje en de bekkenbodem flink worden belast
- lang zitten, vooral op een harde stoel of achterover hangend op de bank
- een stuitje dat te beweeglijk is of juist vastzit
Bij een deel van de mensen is er geen duidelijke aanleiding. Dat is vervelend, maar het zegt niets over hoe ernstig het is.
Wanneer moet je wél naar de huisarts?
Er zijn een paar signalen waarbij ik je altijd eerst naar je huisarts stuur. Niet omdat het waarschijnlijk is, maar omdat je dit wilt uitsluiten.
- Koorts, roodheid, warmte of een zwelling bij je bilnaad, of er komt pus of vocht uit. Dat kan een ontsteking zijn, zoals een abces of een sinus pilonidalis.
- Je bent hard gevallen en de pijn is heftig of wordt niet minder. Dan wil je weten of er iets gebroken is.
- Je hebt pijn die ’s nachts niet verandert als je van houding wisselt, je valt af zonder dat je dat probeert, of je hebt eerder kanker gehad.
- Je ziet bloed bij je ontlasting, of je ontlasting verandert zonder duidelijke reden.
En één situatie is spoed. Merk je dat je zitvlak of het gebied tussen je benen gevoelloos wordt, krijg je moeite met plassen of je ontlasting ophouden, of worden je benen krachteloos? Bel dan dezelfde dag je huisarts of de huisartsenpost.
Herken je niets uit dit rijtje, dan is de kans heel klein dat er iets gevaarlijks speelt.
Waarom de pijn dan toch zo lang blijft
Dit is het deel dat mensen het meest verrast. Stuitpijn kan maanden of jaren blijven, terwijl er op een foto niets te zien is. Dat komt omdat het probleem vaak zit in hoe het stuitje beweegt en hoe de spieren eromheen reageren, en dat zie je niet op een röntgenfoto.
Ik zie geregeld mensen die al bij de huisarts, een specialist en een andere fysiotherapeut zijn geweest. Iedereen zei dat het “niets ernstigs” was, en dat klopte. Alleen hielp niemand ze verder. Geruststelling zonder behandeling voelt al snel als niet serieus genomen worden.
Hoe ik stuitpijn behandel
Ik behandel stuitpijn met EMCC en NIMOC. Dat zijn technieken waarbij ik rond het stuitje en de bilspieren werk aan de beweeglijkheid en de spanning in het gebied.
Hoeveel behandelingen je nodig hebt, verschilt sterk per persoon. Daarom noem ik vooraf geen getal. Na het eerste onderzoek vertel ik je wat ik verwacht.
Omdat er weinig therapeuten zijn die zich op stuitpijn richten, komen mensen uit heel Nederland naar de praktijk in Rijswijk.
Wat je zelf alvast kunt doen
Zit zo weinig mogelijk lang achter elkaar. Sta elk half uur even op. Zit rechtop en leun iets naar voren, zodat je gewicht op je zitbotten komt en niet op je stuitje. Een kussen met een uitsparing achterin kan helpen, maar zie het als een hulpmiddel en niet als oplossing.
Heb je al langer dan een paar weken last? Wacht dan niet tot het vanzelf overgaat. Hoe langer het speelt, hoe meer je lichaam zich eromheen aanpast.
Afspraak maken
Wil je weten waar jouw stuitpijn vandaan komt? Lees meer over de behandeling van stuitpijn of maak direct een afspraak bij FysioGrow in Rijswijk. Voor de meeste klachten heb je geen verwijzing van de huisarts nodig. Twijfel je of dat voor jou geldt, bel of mail dan even.